Gemeentebelastingen

Gemeentebelastingen in Amsterdam: van melkkoe tot structurele pijnpunt

Amsterdam presenteert zich als een stad die investeert in betaalbaarheid, leefbaarheid en sociale rechtvaardigheid. Toch ervaren veel inwoners het tegenovergestelde als het om gemeentebelastingen gaat. De onroerendezaakbelasting (OZB), afvalstoffenheffing, rioolheffing en parkeergelden drukken zwaar op huishoudens, vooral op de middenklasse en eigenwoningbezitters. Ondanks beloftes van lastenverlichting in 2026 blijft de trend: jarenlange forse verhogingen, een stad die huiseigenaren als pinautomaat gebruikt en een bestuur dat prioriteit geeft aan uitgaven boven lastenvermindering.

De recente geschiedenis: explosieve stijgingen

Tussen 2022 en 2025 steeg de opbrengst uit lokale heffingen in Amsterdam met bijna 45%, veel harder dan het landelijk gemiddelde van 30%. In 2024 en 2025 werd de OZB voor woningeigenaren fors verhoogd – in 2025 met liefst 27% om begrotingstekorten te dichten. Dit leverde jaarlijks tientallen miljoenen extra op, maar leidde tot felle kritiek.

De VVD noemde huiseigenaren “de pinautomaat van het college” en sprak van een “ongekend forse verhoging” die de middenklasse “maximaal uitkleedt”.
Oppositiepartijen waarschuwden dat eigenaren onevenredig worden belast, terwijl de stad miljarden uitgeeft aan ambtelijke organisatie, projecten en subsidies.

Landelijk stegen gemeentelijke belastingen in 2025 ruim twee keer zo snel als de inflatie, met sommige posten bijna vier keer zo hard. Amsterdam zat vaak aan de top van de duurste gemeenten.

Bronnen:

2026: lasten gelijk, maar de schade is al gedaan

Voor 2026 kondigde het college aan de gemeentelijke lasten voor bewoners grotendeels gelijk te houden – geen forse inflatiecorrectie op afvalstoffenheffing, rioolheffing of OZB voor woningen. Afvalstoffenheffing blijft €352 voor eenpersoonshuishoudens en €469 voor meerpersoonshuishoudens. De OZB voor woningen daalde zelfs licht in tarief (naar 0,0527% van de WOZ-waarde in sommige stadsdelen), terwijl niet-woningen (bedrijven) omhoog gingen.

Dit klinkt als verlichting, maar critici zien het als een cosmetische zet na jaren van forse stijgingen. De gemiddelde gemeentelijke woonlasten voor huiseigenaren liggen landelijk al boven de €1.000 per jaar, en in Amsterdam vaak hoger door de hoge WOZ-waarden. De stad compenseert het niet-verhogen met hogere inkomsten uit parkeren (+43 miljoen euro) en toeristenbelasting (die op 12,5% blijft, met mogelijke verhoging in 2027 als massatoerisme niet afneemt).

Ondanks €47 miljoen minder rijksgeld in 2026 kiest het college voor besparingen op de ambtelijke organisatie in plaats van structurele lastenverlaging. Dat roept de vraag op: waarom konden eerdere verhogingen wél, maar echte verlaging niet?

Bronnen:

Onevenwichtige lastendruk: eigenaren vs. anderen

De kritiek spitst zich toe op oneerlijkheid. Huiseigenaren dragen onevenredig veel bij via OZB, terwijl expats, verhuurders en toeristen vaak minder voelen. Bedrijven betalen hogere tarieven, maar de woonlasten drukken het hardst op locals die al kampen met hoge huren en huizenprijzen. Vereniging Eigen Huis waarschuwt al jaren dat de stijgingen geen meevaller zijn na eerdere verhogingen.

Bovendien anticiperen gemeenten op het ‘ravijnjaar’ 2026 (bezuinigingen op het Gemeentefonds), maar Amsterdam kiest ervoor de lasten niet verder te verhogen – een keuze die pas komt ná de schade is aangericht.

Tijd voor echte lastenverlichting

Amsterdam incasseert miljarden via heffingen, maar de balans slaat door: jaren van forse verhogingen hebben huishoudens uitgeknepen, terwijl de stad worstelt met interne kosten en prioriteiten. De ‘gelijke lasten’ in 2026 zijn een pleister op een open wonde – te laat en te beperkt. Inwoners betalen al jaren de prijs voor een bestuur dat uitgaven niet onder controle heeft en bewoners als gemakkelijkste inkomstenbron ziet.

Het is hoog tijd voor structurele verlaging, betere efficiency en een eerlijker verdeling. Zolang dat uitblijft, blijft de gemeentebelasting in Amsterdam niet alleen hoog, maar vooral oneerlijk en frustrerend voor wie de stad écht zijn thuis noemt.