Mijn Amsterdam

Steeds minder ‘echte’ Amsterdammers in Amsterdam: velen verlangen naar de stad van vroeger

Amsterdam groeit nog steeds, maar de samenstelling verandert razendsnel. In 2025 en begin 2026 wonen er naar schatting rond de 940.000 tot 950.000 mensen in de stad (met prognoses die richting 1,1 miljoen in 2055 gaan). Toch voelen veel geboren en getogen Amsterdammers zich steeds meer een minderheid in hun eigen stad. De toestroom van expats, internationale studenten en hoogopgeleide migranten uit vooral West-Europa en de VS, gecombineerd met hoge huizenprijzen en gentrificatie, drijft ‘autochtone’ Amsterdammers – mensen zonder migratieachtergrond of al generaties in de stad geworteld – naar de randen of helemaal weg.

De cijfers: groei door import, vertrek van locals

Volgens Onderzoek en Statistiek Amsterdam (O&S) groeide de bevolking in recente jaren vooral door buitenlandse migratie. In 2024 was de groei beperkt tot slechts 2.626 inwoners, veel lager dan het gemiddelde van 10.000 per jaar sinds 2008. De nieuwkomers kwamen voornamelijk uit Duitsland, de VS, Italië, Spanje en Frankrijk – typische expat-landen. Begin 2025 telde Amsterdam 934.374 inwoners, met een prognose van +170.000 tot 2055, vooral door immigratie.

Tegelijkertijd vertrekken er jaarlijks tienduizenden: in één recent jaar vertrokken er 87.262 mensen, waarvan 62.329 naar elders in Nederland en 24.933 naar het buitenland. De stad is niet langer de onweerstaanbare magneet die het decennia was. In 2025 meldde Het Parool dat de aanwas terugloopt: minder nieuwkomers, meer vertrek en kortere woonduur. De groei vertraagt significant, mede door minder immigratie en hogere woonkosten die locals wegjagen.

Het percentage Amsterdammers met een migratieachtergrond ligt al rond de 59% (gegevens uit 2023-2024, met lichte stijging verwacht). Mensen zonder migratieachtergrond (vaak de ‘autochtonen’ of ‘echte Amsterdammers’) vormen dus een minderheid. Onderzoeken zoals “Becoming a Minority” (van Maurice Crul en anderen) tonen aan dat in steden als Amsterdam de niet-migratieachtergrond groep in de minderheid is, met beperkte integratie in diverse wijken.

Gentrificatie en woningnood drijven locals weg

De woningmarkt speelt een cruciale rol. Amsterdam is extreem duur geworden: gemiddelde huizenprijzen ver boven landelijk niveau, met starters die amper kans maken. Veel geboren Amsterdammers – uit wijken als De Pijp, Jordaan, Oost of Noord – verhuizen naar Almere, Purmerend, Zaandam of verder. Families met kinderen kiezen voor betaalbaarder groen elders, terwijl young professionals en expats de centrumwijken overnemen.

Dit leidt tot gentrificatie: oude volksbuurten veranderen in hippe, dure gebieden met koffiezaken, designwinkels en Airbnb’s. De sociale mix verdwijnt; wat overblijft is een stad die internationaal en welvarend oogt, maar voor velen onherkenbaar voelt.

Nostalgie naar het Amsterdam van vroeger

Op sociale media, in columns en gesprekken hoor je het steeds vaker: “Het is hier niet meer zoals vroeger.” Mensen missen de gemoedelijkheid, de volkse sfeer, de typische Amsterdamse directheid en het gevoel van ‘thuis’ in de eigen buurt. Liedjes, podcasts en verhalen over ‘Amsterdammerschap’ bloeien op, vaak met een nostalgisch randje – denk aan odes aan de oude stad in muziek of discussies over wat het betekent om écht Amsterdammer te zijn.

Velen verlangen naar de jaren ‘80-‘90 of eerder: toen de stad nog rauwer, betaalbaarder en meer lokaal was. Minder expat-bubbels, minder Engels op straat, meer buren die elkaar kennen. De snelle internationalisering en de hoge kosten maken dat velen zich buitengesloten voelen. “Amsterdam is van de wereld geworden, niet meer van ons,” is een veelgehoorde verzuchting.

Toch is niet iedereen negatief. Voorstanders zien de diversiteit en dynamiek als verrijking – de stad trekt talent aan, innoveert en blijft economisch sterk. Maar voor een groeiende groep geboren Amsterdammers overheerst het gevoel van verlies: de stad groeit, maar zij voelen zich er steeds minder thuis.

Toekomst: blijft Amsterdam nog Amsterdams?

De prognoses wijzen op doorzettende groei door migratie, met mogelijke afname in het centrum door vergrijzing en vertrek. Zolang de woningnood aanhoudt en expats doorgaan met komen, zal het aandeel ‘klassieke’ Amsterdammers verder dalen. De vraag is of de stad maatregelen neemt – meer sociale huur, regulering van expat-woningen – of dat het oude Amsterdam vooral in herinneringen en verhalen blijft bestaan.

Voor velen is het verlangen naar vroeger niet alleen nostalgie, maar een roep om een stad die nog ruimte biedt aan haar eigen kinderen.